Пратеникот на Доналд Трамп за Источна Европа, Џон Коул, му предложи на американскиот претседател план за прекин на ќорсокакот во односите со Москва што потсетува на Студената војна: Кремљ би ослободил некои политички затвореници, а за возврат, САД би ги ублажиле економските санкции кон Русија.
Трамп даде зелено светло за иницијативата, која го отвора патот за профитабилни зделки со руска нафта, минерали и суровини и му носи хуманитарни поени во неговата потрага по Нобеловата награда за мир, пишува Сајмон Шустер за „Атлантик“. Шустер, долгогодишен воен дописник и автор на *Шоуменот* за инвазијата на Украина, открива дека администрацијата на Трамп веќе започнала со подготовка на теренот за овој договор.
Коул претходно ја практикуваше истата стратегија во Белорусија, каде што преговараше со диктаторот Александар Лукашенко за ослободување на стотици затвореници во замена за олеснување на санкциите и договор за купување ѓубрива на база на поташа.
Трамп минатата недела објави дека Вашингтон преговара за масовен увоз на белоруски поташа, а Коул му потврди на авторот дека Русија е директно вклучена во овие разговори бидејќи стоката мора да помине низ нејзина територија. „Сето ова води кон мир. Колку повеќе интеракција и размена – без разлика дали е економска или затворска – толку сме поблиску до мирот“, изјави Коуле за „Атлантик“.
Зеленски: Ограничете ги неговите пари, ќе ја ограничите и неговата војна
Украинскиот претседател Володимир Зеленски е решително против ваквите планови и вели дека ќе се обиде да блокира какво било укинување на санкциите пред да заврши војната. Зборувајќи со Шустер во Њујорк, Зеленски призна дека ова е исклучително тешко бидејќи руската економија е десет пати поголема од украинската. Украинскиот лидер го повтори своето јасно барање пред Генералното собрание на ОН: „Кога некој ѝ дава на Русија повеќе пари преку трговија, тој ѝ дава повеќе време на оваа војна. Ограничете ги нивните пари, ќе ја ограничите и нивната војна.“
Сепак, американските преговарачи ги промовираат таканаречените „договори за просперитет“. Зетот на Трамп, Џаред Кушнер, и милијардерот Стив Виткоф, ги посетија Москва и Киев овој месец, уверувајќи ги двете страни дека повоените странски инвестиции ќе бидат нивната најдобра гаранција за мир. Украинските преговарачи, од друга страна, ги гледаат ваквите идеи со голема недоверба. На Шустер му беше отворено кажано дека Американците наивно веруваат во магијата на бизнисот, мислејќи дека трговијата ќе ја одврати Москва од нови напади, додека Украинците го гледаат олеснувањето на санкциите исклучиво како прилив на свежи пари за руската војска.
Путин вети примирје, а потоа дрон го погоди аеродромот пред пристигнувањето на Американците
Посетата на Кушнер и Виткоф на регионот на 5 септември покажа колку се ризични преговорите со Кремљ. На состанокот во Москва, Путин тврдеше дека наредил тридневно запирање на нападот врз Киев за да можат американските претставници безбедно да пристигнат, но истото утро руски дрон го погоди аеродромот Бориспиљ во близина на Киев, точно на пистата каде што требаше да слетаат. По тој напад, Американците одеднаш ги променија своите планови и пристигнаа во Украина со ноќен воз од Полска, каде што нивните домаќини ги пречекаа во луксузен вагон со натпис „Мирот пристигнува на време“.
Иако Американците се обидуваат да договорат состаноци во Абу Даби и ограничен прекин на огнот што би забранил напади врз енергетски објекти и трговски бродови во Црното Море, нема знаци за попуштање на теренот.
Два дена пред пристигнувањето на американската делегација, руски дрон го погоди седиштето на украинската разузнавачка служба, а нападите врз Киев сред бел ден станаа секојдневна појава. Украинските претставници му рекоа на авторот дека не очекуваат никакви вистински мировни потези од Владимир Путин пред пролетта, бидејќи руската војска складира ракети за зимска офанзива.
Идеја на нобеловецот Дмитриј Муратов
Планот на Коуле всушност беше создаден напролет по иницијатива на рускиот дисидент и нобеловец Дмитриј Муратов, долгогодишен уредник на непостоечката Новаја Газета. Муратов му подари на Коуле во Вашингтон комеморативен медалјон што Роналд Реган му го дал на Михаил Горбачов, потсетувајќи го дека за време на Студената војна, ослободувањето на дисиденти секогаш отворало врата за преговори меѓу суперсилите.
Муратов ги донесе списоците на пратениците на Трамп и фотографии од антивоени активисти, новинари и уметници кои отслужуваат долги затворски казни во Русија поради коментари дадени на социјалните медиуми.
Во меѓувреме, Белата куќа го номинираше Коуле за специјален претседателски пратеник за прашања поврзани со заложниците со ранг на амбасадор. Неговата цел е да состави списоци на уапсени Американци и руски дисиденти што би му ги понудил на Кремљ. За Путин, ослободувањето на политичките затвореници би бил многу евтин начин да се покаже наводна добра волја и да се укинат санкциите, а во исто време да се продолжи со воениот притисок врз Украина.
Предупредувања од белоруската опозиција: Трговијата со луѓе до диктатори е бесплатна
Ваквата практика предизвикува сериозна загриженост кај европските дипломати и белоруската опозиција. Лидерката на Белоруските демократски сили, Светлана Тихановска, го предупреди Шустер дека размената на затвореници за укинување на санкциите всушност создава маѓепсан круг. Иако Коале успеа да го извлече својот сопруг од затвор минатата година, Тихановска истакнува дека режимите во Минск и Москва на тој начин се наградени за нивната репресија. „Трговијата со луѓе не ги чини ништо. Тие секогаш можат да апсат нови луѓе, а Западот го губи сето влијание со укинување на санкциите“, нагласи таа.
Самиот Муратов продолжува да живее во Москва под постојан притисок од руските даночни и судски власти, свесен дека самиот наскоро би можел да заврши зад решетки како нова паричка за поткуп кај Вашингтон. Сепак, тој вели дека вреди ризикот ако овој план ќе ги извлече невините луѓе од затвор кои со години скапуваат во затвор затоа што се спротивставуваат на војната.
Извор: vecer.mk
