Почина словачкиот режисер Јурај Јакубиско, кој беше прогласен за најдобар филмски режисер на 20 век во својата земја. Имаше 84 години. Јакубиско почина синоќа во чешкиот главен град Прага, каде што живееше со своето семејство од поделбата на Чехословачка во 1993. Неговата смрт беше објавена и од чешкото Министерство за култура.
Јакубиско има десетици долгометражни и кратки филмови кои освоија голем број награди на меѓународните филмски фестивали. За неговите филмови, полни со метафори, симболи и поезија, понекогаш го нарекуваа „Фелини од Истокот“ или „Словачки Фелини“ по славниот италијански режисер Федерико Фелини.
Роден во денешна источна Словачка, Јакубиско дипломирал на Прашката филмска школа во 1966. Следната година дебитираше со „Круцијални години“ кој доби големи пофалби од критичарите. Со тоа, како и „Дезертери и аџии“ (1968) и „Птици, сираци и будали“ (1969), тој го зацементира своето место како дел од чехословачкиот нов бран во кинематографијата заедно со голем број други млади режисери од тоа време, меѓу кои и Милош Форман и Вера Хитилова.
Сите тие филмови беа забранети од тврдокорниот комунистички режим кој беше воспоставен по инвазијата на Чехословачка предводена од Советскиот Сојуз во 1968, која го уништи периодот на либерални реформи познат како Прашка пролет. Следната деценија му беше дозволено да снима само документарни филмови. Тој се врати на играните филмови со „Изгради куќа, засади дрво“ во 1979, кој наскоро исто така беше забранет.
Неговиот главен успех беше „Илјадагодишната пчела“, во 1983, епска семејна сага од крајот на 19 и почетокот на 20 век, која освои награди на филмски фестивали во Севиља, Шпанија и Венеција, Италија. Во 1985, сопругата на Фелини, Џулиета Масина, глумеше во бајката за деца на Јакубиско „Пердувеста вила“. Неговиот најголем успех на благајните по колапсот на комунизмот во 1989 беше „Батори“ во 2008, историска драма во која глуми англиската актерка Ана Фрил како Елизабет Батори, унгарска грофица која според легендата убивала девици за да се капе во нивната крв. Во тоа време тоа беше најскапата филмска продукција во Централна Европа.
ИЗВОР: sdk.mk
