Владата на Гренланд изјави дека „под никакви околности не може да ја прифати“ желбата на американскиот претседател Доналд Трамп САД да ја преземат контролата врз територијата, додека генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека алијансата работи на мерки за зајакнување на безбедноста на Арктикот.
На почетокот на клучната недела за големиот арктички остров, кој е во голема мера самоуправен дел од Кралството Данска, Трамп го повтори својот интерес за стратешки важниот и богат со минерали регион, велејќи дека САД ќе го преземат Гренланд „на еден или друг начин“. Ваквите изјави предизвикаа загриженост во Европската Унија и НАТО, бидејќи Трамп не ја исклучи можноста за употреба на воена сила, иако Данска, како членка на обете организации, има безбедносни гаранции.
Министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, и нејзиниот дански колега, Ларс Локе Расмусен, треба да се сретнат со американскиот државен секретар Марко Рубио во Вашингтон во среда. Данска истакнува дека договорот од 1951 година веќе им дозволува на САД значително да го прошират своето воено присуство во Гренланд, но нагласува дека територијата „не е на продажба“ и дека се бара дипломатско решение.
Владата на Гренланд изјави дека островот е „дел од Кралството Данска“ и како таков е членка на НАТО, и дека дополнително ќе ги зајакне напорите за да се обезбеди неговата одбрана да се одвива во рамките на Алијансата. Владејачката коалиција верува дека Гренланд трајно ќе остане дел од западната безбедносна структура и дека сите членки на НАТО, вклучително и САД, имаат заеднички интерес за неговата заштита.
Трамп тврди дека американската контрола врз Гренланд е неопходна за зајакнување на безбедноста на Арктикот поради наводната закана од Кина и Русија. Руте, за време на посетата на Хрватска, рече дека сојузниците делат ист став за важноста на Арктикот, предупредувајќи дека отворањето нови морски патишта би можело да го зголеми присуството на Москва и Пекинг. Во рамките на НАТО се разгледуваат опции како нова мисија, дополнително распоредување опрема и воени вежби, но не се донесени конкретни одлуки.
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул го намали ризикот дека САД всушност ќе прибегнат кон еднострани потези, додека европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус предупреди дека употребата на сила против Данска би значела крај на НАТО и активирање на обврските за меѓусебна помош во рамките на ЕУ.
Американските сенатори кои планираат да го посетат Копенхаген, исто така, покажаа интерес за дипломатско ублажување на тензиите, додека Кина изјави дека Арктикот претставува интерес на целата меѓународна заедница и повика на почитување на правата на сите држави во регионот, според „Гардијан“.
Извор: tv21
