Европа минатата година претрпе голем број климатски екстреми – поплави, пожари, суши и топлотни бранови, рекоа научниците за време на вчерашното објавување на извештајот за климата во 2023.
Екстремните временски услови го погодија здравјето на луѓето и предизвикаа милијарди економски загуби, а ќе стануваат почести и поинтензивни како што се загрева светот, додаваат експертите.
Заедничкиот извештај на програмата на ЕУ за следење на климатските промени Коперник и Светската метеоролошка организација на ОН (СМО) ги детализира влијанијата на глобалното затоплување, вклучително и екстремниот подморски топлотен бран во близина на брегот на ОК и Ирска, најголемиот шумски пожар на континентот во историјата и екстремно се топат глечери.
Се зголемува бројот на смртни случаи поврзани со горештините на европскиот континент, при што минатата година 63 животи ги загубиле во невреме, 44 во поплави и 44 во шумски пожари.
Според извештајот, економските загуби поврзани со временските услови и климата се проценуваат на 13,4 милијарди евра.
Климатската криза е најголемиот предизвик на нашата генерација. Цената на климатските активности можеби изгледа висока, но цената на неактивноста е многу повисока, рече Селесте Сауло, генерален секретар на СМО.
Континентот ја доживеа најтоплата година досега. Северо-западна Европа го доживеа најтоплиот јуни досега, додека поголемиот дел од Европа беше погоден од топлотни бранови за време на „продолженото лето“ од јуни до септември.
На врвот на топлотниот бран во јули, 41 отсто од јужна Европа беше погодена од силен до екстремен топлотен стрес, што ги влошува постоечките здравствени состојби и може да го зголеми ризикот од болести.
Научниците предупредија дека смртните случаи поврзани со топлина се зголемија за околу 30 отсто во последните 20 години, при што Европа ќе доживее рекорден број денови на „екстремен топлотен стрес“ во 2023 година.
Топлината ги погоди и океаните, со рекордна највисока просечна температура на површината на европските мориња, се вели во извештајот.
Поплави, пожари, суши
Врнежите во Европа се зголемија за седум проценти на просечно ниво, при што една третина од речната мрежа го надмина „високиот“ праг на поплави. Големите речни сливови, вклучувајќи ги Лоара, Рајна и Дунав, имаа рекордно или скоро рекордно високи речни текови поради серијата бури помеѓу октомври и декември.
Четири петтини од економските загуби во 2023 година се предизвикани од поплави, чии последици погодија 1,6 милиони луѓе во Европа, се наведува во извештајот.
Шумските пожари опустошија област со големина на Лондон, Париз и Берлин заедно, а најголемиот пожар во Грција опфаќа 370 квадратни милји.
На Пиринејскиот Полуостров и во Источна Европа имаше суша. Бројот на денови со снежни врнежи беше под просекот, се вели во извештајот, а недостатокот на зимски снег во комбинација со летните топлотни бранови значеше дека глечерите на Алпите исклучително се топат.
Во изминатите две години, алпските глечери изгубија околу 10% од преостанатиот волумен, се вели во извештајот.
Бевме сведоци на големи поплави, но и високи температури, екстремни шумски пожари, силна суша, изјави менаџерот на Коперник, Карло Буонтемпо.
Овие настани не само што ги оптоварија природните екосистеми, туку поставија и сериозни предизвици за земјоделството, управувањето со водните ресурси и јавното здравје. Стотици илјади луѓе беа погодени од екстремни климатски настани во 2023 година, кои беа одговорни за големи загуби, проценети на најмалку десетици милијарди евра, рече тој.
За жал, тие бројки веројатно нема да бидат помали, барем во блиска иднина, предупреди тој.
Во 2023 година, Европа доживеа рекорд по рекорд – најголем број Европејци погодени од топлотен стрес, рекордни температури на океаните, чести поплави и бури низ Европа, најголем шумски пожар во Грција и рекордно топење на глечерите, додаде неговата заменичка Самата Бурџис.
Знаеме дека екстремните настани најверојатно ќе станат почести и поинтензивни поради климатските промени, нагласи таа.
Извор: alsat.mk
