Во градовите
на северна Финска, како Оулу, родителите и понатаму практикуваат нешто што за
многумина звучи неверојатно – ги оставаат своите бебиња да спијат надвор во
колички дури и во зима, на температури под нулата.
Зошто
скандинавските бебиња спијат на студено
Иако може да
изгледа како етнографска куриозитетност, оваа вообичаена практика има
стогодишна традиција и всушност била предмет на научни истражувања.
Едно од
најобемните истражувања на овој феномен го спровела финската научничка Марјо
Турула во рамките на својата докторска дисертација на Универзитетот во Оулу.
Целта на нејзината работа била да ја разбере и опише практиката на децата што
спијат надвор во контекст на долгите и студени зимски денови во северна Финска,
како и да истражи како ваквиот сон влијае врз физичките параметри на детето,
како што се температурата на кожата и траењето на сонот.
Што
открило истражувањето
Студијата,
која користела комбинација од методи – анкети со родители, мерење на телесната
температура на бебињата и набљудување на условите во околината – открила дека
оваа практика е широко распространета меѓу семејствата со деца помлади од две
години. Родителите изјавиле дека децата спијат надвор секој ден, често еднаш
дневно и во различни временски услови.
Според
заклучоците на студијата, оваа практика не е само „необична навика“, туку
културно вкоренета рутина, прифатена и пренесувана од генерација на генерација.
Родителите воопшто не го доживуваат дремењето надвор како исклучок, туку како
нешто нормално и често корисно за дневниот ритам на семејството.
Студијата
нагласува дека клучни фактори за безбедно спиење надвор се соодветната облека,
надзорот од возрасни и приспособувањето кон условите на околината. Авторите
истакнуваат дека биле забележани и ситуации во кои децата имале црвени образи
или студени делови од телото, што нè потсетува дека оваа практика бара
одговорно однесување и внимание кон безбедносните аспекти.
Истражувач
од Оулу советува времето што малото дете го поминува надвор да се ограничи на
три часа. За време на дневниот сон, детето треба редовно да се проверува.
Постојат
ризици
Загриженоста
за ризиците се зголемила по смртта на мало дете во градинка во Пихајоки на
почетокот на април.
Одборот за
истрага на несреќи соопштил дека детето било изнесено надвор да дреме во
количка и дека неговата состојба не била проверувана за време на дремката, ниту
пак во тој момент имало други луѓе надвор. Воспитувачката го пронашла детето
без знаци на живот во количката околу три часа откако било успано. Причината за
смртта на малото дете кое починало во Пихајоки не е објавена.
Марјо
Турула, водечка експертка за образование на Медицинскиот факултет при
Универзитетот во Оулу, ги истражувала ставовите на родителите кон децата што
спијат надвор во текот на зимата. Таа не се осврнала на случајот во Пихајоки,
туку на спиењето во колички воопшто, врз основа на своето истражување и
сопствените набљудувања.
Турула вели
дека спиењето надвор е вековна практика на грижа за деца во Финска. Според неа,
спиењето во колички и понатаму е вообичаено и родителите и денес ги ставаат
децата да спијат надвор. Секако, постојат индивидуални разлики и отстапувања.
„Да немаше
добри искуства и ако тоа не се сметаше за здраво за детето, оваа традиција
веројатно одамна ќе исчезнеше. Со други зборови, ставањето и спиењето во
колички сè уште е присутно тука“, вели Турула, како што пренесува YLE.
Често,
децата што спијат надвор во колички имаат речиси трипати подолги периоди на
спиење од децата што спијат внатре.
„Сепак,
треба да се има предвид дека спиењето надвор треба да биде ограничено на три
часа. Не би било препорачливо детето да спие надвор подолго од три часа“,
нагласува таа.
Состојбата
на детето треба периодично да се проверува
На пример,
беби-аларм за плач може да се постави во количката, но и понатаму е неопходен
надзор од возрасни. Препорачливо е повремено да се пријде и да се провери
состојбата на детето за да се утврди дали сè е во ред.
Според
Турула, традиционално било вообичаено да се проверува вратот на детето за да се
процени дали условите се соодветни. Сепак, тоа не е толку сигурно како, на
пример, проверката на рацете.
Облеката и
опремата значително се развиле низ децениите. Денес, околината мора да се земе
предвид на поинаков начин. Според Турула, родителите во најголем дел многу
добро знаат каде и како да обезбедат мирно и безбедно место за спиење надвор.
Извор: vecer.mk
