Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска најави дека Македонија влегува во најголемиот инвестициски циклус во енергетиката во својата историја, со вредност од 5,7 до речиси шест милијарди евра.
Во емисијата „Ставот на регионот“ на Newsmax Balkans, Божиновска истакна дека инвестициите веќе започнуваат да се реализираат и имаат јасна цел – создавање стабилен, одржлив и предвидлив енергетски систем.
„Ова се најголемите вложувања во енергетиката досега и тие започнуваат да се реализираат уште во текот на оваа фискална година“, нагласи министерката.
Таа потенцираше дека клучен чекор за привлекување инвестиции е донесувањето на новиот Закон за енергетика, кој е целосно усогласен со европското законодавство.
„За првпат имаме модерен, европски закон за енергетика кој е поздравен од сите меѓународни партнери. Инвеститорите конечно имаат јасна институционална рамка и предвидливи процедури“, рече Божиновска.
Според неа, новиот закон воведува системско планирање со јасно дефинирани рокови за реализација на проектите, што претставува значителен напредок во однос на претходниот период.
Интересот на инвеститорите, како што посочи, е исклучително висок. Поднесени се 284 иницијативи, од кои 67 проекти ја поминале селекцијата.
„Планот за 2026 година веќе е целосно пополнет, а пријавите за 2027 година се отворени до 1 јуни. За првпат имаме јасен увид што, каде и како ќе се гради“, изјави министерката.
Најголемиот интерес е насочен кон соларните електрани, но за првпат се воведуваат и батериски системи за складирање електрична енергија.
„Годинава ќе имаме и батериски системи, што е клучно за стабилноста на преносната мрежа“, истакна Божиновска.
Таа додаде дека сите инвестиции се насочени кон зелена енергија, со цел намалување на увозот на електрична енергија и потенцијално позиционирање на државата како извозник.
„Во 2024 година увозот на електрична енергија изнесуваше 11 проценти. Очекуваме овој процент дополнително да се намалува, па дури и да се приближи до нула во наредните три до пет години“, рече министерката.
Божиновска најави и изработка на нова национална стратегија за развој на енергетиката за наредните 20 години, која ќе ги опфати и новите технологии како водородот и малите нуклеарни реактори.
Во однос на гасната инфраструктура, таа потврди дека се активирани проектите за поврзување со Србија и Грција.
„Со поврзувањето со Грција и Србија, Северна Македонија ќе стане енергетски јазол во регионот, што ќе донесе и дополнителни приходи од транзит на гас“, нагласи таа.
Министерката порача дека Владата останува посветена на заштита на стандардот на граѓаните, потенцирајќи дека цената на електричната енергија се одржува стабилна.
„Свесно продаваме електрична енергија по цена пониска од производната за да спречиме ценовни шокови. Не очекуваме драстични поскапувања, туку евентуално минимални корекции од еден до два проценти“, изјави Божиновска.
На крајот, таа оцени дека реформите во енергетиката се клучен дел од европскиот пат на земјата.
„Имаме закон, подзаконските акти се во подготовка и верувам дека сме на добар пат. Предизвици има, но имаме јасна визија и силен интерес од инвеститорите“, заклучи министерката.
