ЊУЈОРК (АА) – Првиот самит на шефовите на државите од Централна Азија – Соединетите Американски Држави во формат Ц5+1, на кој учествуваа шефовите на државите на Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Таџикистан, Туркменистан и Соединетите Американски Држави, се одржа во Њујорк, јавува Анадолу.
На самитот, чиј домаќин беше американскиот претседател Џо Бајден, присуствуваа претседателот на Казахстан, Касим-Жомарт Токаев, претседателот на Киргистан, Садир Жапаров, претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, претседателот на Таџикистан, Имамали Рахман, и претседателот на Туркменистан, Сердар Бердимухамедов.
На самитот, што се одржа за прв пат, лидерите разговараа за заедничката работа за понатамошно зајакнување на суверенитетот, одржливоста и просперитетот на Централна Азија на полето на економијата, енергетиката и безбедноста во рамките на дијалогот Ц5+1.
Детално се разговараше за стратешкото партнерство, политичкиот дијалог, перспективите за натамошен развој на трговијата, економијата, инвестициите и хуманитарната соработка, како и за прашањата за одржување на мирот и стабилноста во Евроазија.
Утврдено е дека форматот Ц5+1, што беше воспоставен во Самарканд пред осум години на ниво на министри за надворешни работи, подигнат на ниво на шефови на држави, стана важна платформа за развој на отворен и конструктивен дијалог и ефективна соработка меѓу земјите од Централна Азија и САД на сите полиња.
Лидерите разговараа за економската соработка меѓу земјите од Централна Азија и Соединетите Американски Држави, како и за прашања поврзани со зајакнување на соработката во решавањето на безбедносните предизвици, вклучително и кибербезбедноста, тероризмот, насилниот екстремизам, илегалната миграција и трговијата со дрога.
Говорејќи на самитот, Токаев изјави дека веруваат во поддршката на САД во формирањето на Регионалниот центар за цели за одржлив развој на Обединетите нации во Централна Азија и Авганистан во Алмати.
Мирзијоев го привлече вниманието на прашањата за зајакнување на трговијата и инвестициските активности, воспоставување проектна соработка, развој на транспортни коридори во регионот, обезбедување на човековите права, проширување на образовните програми и помагање за мирно решавање на ситуацијата во Авганистан.
Жапаров истакна и дека Самитот треба да има за цел да создаде поволни услови за зајакнување на меѓусебното разбирање и доверба, обезбедување безбедност и стабилност и проширување на комерцијалната и економската соработка.
Рахман се осврна на растечките предизвици и закани, борбата против тероризмот и екстремизмот, шверцот со дрога, обезбедувањето регионална безбедност, политичката ситуација во Авганистан и заштитата на границата на Таџикистан со Авганистан и ја истакна важноста од меѓународната поддршка и соработка во овој процес.
На крајот на средбата беше постигнат договор меѓу земјите од Централна Азија и САД за проширување на конструктивното партнерство.
