Македонија има една од најниските цени на електричната енергија за домаќинствата во Европа, покажуваат најновите податоци за првата половина од 2026 година. Според анализата објавена од „Еуроњуз“, електричната енергија во Македонија е речиси 60 проценти поевтина во споредба со просекот во Европската Унија.
Цената на еден киловат-час електрична енергија во Македонија изнесува 11,68 евроценти, додека просечната цена во Европската Унија достигнува 28,32 евроценти.
Тоа значи дека македонските домаќинства плаќаат приближно 16,64 евроценти помалку за секој потрошен киловат-час во споредба со европскиот просек.
Македонија меѓу земјите со најевтина електрична енергија
Според објавените податоци, Македонија се наоѓа меѓу европските земји со најниски цени на струјата за домаќинствата.
Цените во земјава се приближно на исто ниво како во Србија и Албанија, додека се пониски во споредба со Бугарија и Хрватска.
Разликата станува уште поизразена кога Македонија ќе се спореди со земјите од Западна Европа, каде што цените на електричната енергија достигнуваат значително повисоки нивоа.
Во Германија и Ирска струјата е повеќе од трипати поскапа
Меѓу земјите со највисоки цени на електричната енергија во Европа се Ирска, Германија, Белгија и Австрија.
Во Ирска, според анализата, домаќинствата плаќаат околу 38,7 евроценти за киловат-час, што е повеќе од трипати повисока цена отколку во Македонија.
Во Германија цената изнесува околу 36,2 евроценти за киловат-час, односно приближно 3,1 пати повеќе од македонската цена.
За споредба, домаќинство што троши 500 киловат-часови електрична енергија, според овие просечни цени, би платило:
- Во Македонија – 58,40 евра.
- Во Европската Унија – 141,60 евра.
- Во Германија – 181 евро.
- Во Ирска – 193,50 евра.
Оваа споредба е пресметана според наведените просечни цени по киловат-час, а не според конкретни месечни сметки на домаќинствата.
Зошто електричната енергија во Македонија е поевтина?
Една од причините за пониската цена на струјата во Македонија е начинот на кој функционира регулираниот пазар на електрична енергија за домаќинствата.
Значителен дел од потребната електрична енергија се обезбедува преку домашното производство на државната компанија „Електрани на Северна Македонија“ (ЕСМ).
Истовремено, цените за домаќинствата се утврдуваат во регулирана рамка, при што влијание имаат набавната цена на електричната енергија, трошоците за пренос и дистрибуција, тарифниот модел и регулаторните одлуки.
Во Македонија се применува и систем на блок-тарифи, според кој цената на електричната енергија во високата тарифа зависи од количеството што го троши домаќинството.
Големи разлики во цените на европскиот пазар
Податоците покажуваат дека цените на електричната енергија значително се разликуваат меѓу европските држави.
Додека во Македонија еден киловат-час чини 11,68 евроценти, во дел од земјите од Европската Унија цената надминува 35 евроценти.
Разликите произлегуваат од повеќе фактори, меѓу кои структурата на производството, зависноста од увоз, трошоците за енергетската инфраструктура и даночните политики.
Земјите со поголема зависност од скапи увозни енергенси можат да бидат почувствителни на ценовните промени на меѓународните пазари.
Македонија со значително пониска цена од европскиот просек
Споредбата на цените покажува дека електричната енергија за домаќинствата во Македонија е приближно 59 проценти поевтина од просекот во Европската Унија.
Податоците за првата половина од 2026 година ја позиционираат Македонија меѓу земјите со пониски номинални цени на струјата во Европа.
Иако идните цени ќе зависат од состојбите на енергетските пазари, домашното производство и регулаторните одлуки, актуелната споредба покажува значителна разлика меѓу Македонија и повеќето западноевропски држави.
