Во северниот дел на Грција, каде што долго време беа потиснувани словенските македонски говорници, новиот проект Меглен: Песни со текстови од регионот Моглена-Караџова создава простор за враќање на една скриена култура. Иницијативата, плод на триесетгодишна истражувачка работа на наставникот по танц, истражувач и пејач Христос Апсис, обединува музика, историски текстови и традиција, овозможувајќи јавни изведби на песни кои долго време беа цензурирани или молчеше за нив.
Историски, регионот Меглен бил дом на разновидни јазици и религии, но со политички преселби, војни и националистички политики, македонскиот јазик и културата на словенските жители биле потиснувани. Во многу села и градови, говорниците биле принудени да прифатат грчки јазик и идентитет, а нивните песни се изведувале само инструментално, без текстови.
Проектот Меглен го менува тоа, претставувајќи текстови на македонски јазик со грчка и латинска транскрипција и превод на грчки и англиски јазик, опфаќајќи речиси 100 страници. Песните раскажуваат за љубов, игри, село и историски трауми, оживувајќи културна меморија која со децении беше избришана.
Според музичкиот супервизор Стаматис Пасопулос, проектот им овозможува на учесниците и слушателите да го откријат делот од своето потекло и да го предизвикаат стереотипот и стравовите, притоа нудејќи уникатна можност за контакт со македонскиот јазик преку музика.
Меглен нуди 38 музички избори, од а капела изведби до традиционални инструменти како тамбура и кавал, создавајќи богатство од звуци кои овозможуваат и идни изведувачи и љубители на музика да се поврзат со традицијата.
Овој проект, објавен во Солун со буклет и две ЦД-а, претставува голем чекор кон враќање на македонската културна традиција и создава услови за понатамошно откривање на традиционалната музика и нејзина интеграција во идни концерти и проекти.
Како што наведува еден од учесниците: „Најмалку што можеме да направиме е нашите песни да останат.“ И токму тие песни, заедно со животите и јазиците што ги носат, отвораат нови можности за разбирање на минатото и создавање на иднината.
