Речиси и да нема културна установа во Македонија која се соочува со недостаток на конзерватори, стручните лица алармираат дека ќе нема кој да го чува богатотото културно наследство, а Министерството за култура и туризам вели дека работи на „функционална анализа за секоја институција“.
Една од таквите институции е Музејот на современа уметност (МСУ) во Скопје, објект со над 5 илјади уметнички дела, каде имаат само еден вработен конзерватор и една конзерваторка која е со договор за дело. Директорот Тихомир Топузовски вели дека се во комуникација со Министерството, дека веќе биле посетени од екипа која увидела дека ним им требаат минимум 5-6 конзерватори.
„Имаме потреба, оти над 5 илјади дела брои колекцијата на Музејот. Неопходно е да се зголеми бројот на конзерватори, но ете, ги чекаме тие вработувања“, ни рече Топузовски.
- ПОД ИТНО МОРА ДА НАЈДЕМЕ ПАРИ ЗА ОПРЕМА И ЗА ВРАБОТУВАЊE КОНЗЕРВАТОРИ НА КУЛТУРНОТО БОГАТСТВО, РЕЧЕ МИНИСТЕРОТ ЉУТКОВ
- НЕДОСТАСУВААТ КОНЗЕРВАТОРИ ЗА ФРЕСКО СЛИКАРСТВО ПОРАДИ ШТО ПРОПАЃААТ МНОГУ СПОМЕНИЦИ НА КУЛТУРАТА
Од Министерството за култура, на нашето прашање каков е планот за да се реши овој проблем, ни рекоа дека недостатокот на конзерватори во културните институции не е нов проблем, туку дека е тоа е резултат на години негрижа, импровизации и несистемски пристап на претходните раководства.
„Работиме на функционална анализа за секоја институција за конечно да ги согледаме реалните потреби и да имаме увид во тоа каков стручен кадар каде и зошто недостасува. Овојпат, се водиме реалните потреби на терен. Пред нас имаме јасна цел: стручни, обучени и посветени кадри кои ќе го чуваат и одржуваат македонското културно богатство. Вработувањата на конзерватори од сите аспекти е стратешка инвестиција во иднината на нашата држава. Затоа, покрај кадровските решенија, вложуваме и во образовниот систем и во реформи што ќе го вратат достоинството на културниот работник“, ни рекоа од Министерството за култура.
Лани во септември, министерот за култура и туризам Зоран Љутков го посети Националниот конзерваторски центар (НКЦ) и рече дека таму е многу лоша состојбата во оваа најстара стручна институција од областа на заштита на културното наследство, како и дека со в. д. директорката Ангелина Поповска, разговарале за итни решенија.
„Треба итно да се обезбедат поголеми средства за работа и да обезбедиме решенија за вработување на стручен кадар. НКЦ има надлежност во областа на заштитата на недвижното културно наследство на територијата на 32 општини во државава. Од 2025 е подобро да се фокусираме на одредени проекти што ќе бидат затворени од прва до последна фаза,а не да дојдеме до третата фаза, па да треба да се прави корекција на втората фаза“, рече Љутков лани на 12 септември.
- ЗАПРЕНО РЕСТАВРИРАЊЕТО НА ЖИВОПИСОТ ВО ВЕЛЕШКАТА ЦРКВА „СВ. ДИМИТРИЈА“ ОТИ НЕМА ДОВОЛНО КОНЗЕРВАТОРИ
Во мај 2021, тогашниот директор на Управата за заштита на културно наследство, Ацо Костов, кажа дека живееме во општество во кое свеста за културното наследство и не е на високо ниво, и е незачувано, неоградено, без сигурносни мерки.
„Друг горлив проблем е што секаде фалат кадри, особено архитекти. Фалат луѓе за конзервација, за фрескоживопис, за икони, за археологија, а ние сме пребогати со повеќеслојноста на културното богатство. Во еден простор може да најдете од антика до денешни артефакти“, вели тој.
Тој тогаш рече дека треба да се вработуваат млади луѓе, и дека конзервацијата не е титула да се стекне, тоа е занаетска работа, менторски систем.
„Министерството за култура во 2013 воведе да се доделуваат лиценци за конзерватори. Така е прескокнат еден цел систем на усовршување. Во мое време, бар 20-30 години ти требаа да станеш конзерватор, па виш конзерватор за 10 години, па за 15-20 да станеш советник, за да може да изработуваш проекти и да се занимаваш со посложени ситуации на решавање. Кај нас тоа го скратија, дозволија да се работи со лиценци, градежна фирма да може да изготвува проект. Изгубивме драгоцено време, 15-20 години се занимававме со ново културно наследство, со фејкови и го изгубивме континуитетот на наследување на занаетските работи. Ние немаме ни занаетчии, ќе се доведеме во ситуација утре, да побараме пари од Европа за конзервација на некој објект, веројатно и ќе добиваме, но ќе ни фалат конзерватори. Луѓе кои работат фрескоживописи по манастирите и црквите. Ќе отидат во пензија, ќе немаме луѓе кои ќе можат да пренесуваат знаење. Горлив е проблемот, оти секој објект за себе си е приказна“, рече Костов.
Б. НЕСТОРОСКА
ИЗВОР: sdk.mk
