Лесно е да се каже кога е сезоната на смог во Њу Делхи – воздухот станува потемни, погусти и почнува да ги гребе грлата и да ги тестира белите дробови на 34-те милиони жители на градот.
Загадувањето е проблем во индиската престолнина толку долго што познатата Црвена тврдина станува црна, надворешен знак на растечка здравствена и политичка криза што сега ги носи лутите граѓани на улиците, според CNN.
„Само сакам повторно да можам да дишам. Се чини дека нема политичка волја за решавање на проблемот“, рече 33-годишната Софи на протест во близина на Портата Индија (триумфална арка во Њу Делхи).
Демонстрантите носеа маски и небулизатори.
Различни влади во Њу Делхи имаа планови за загадување на воздухот од 1996 година, но децении подоцна воздухот останува опасно нездрав, особено во ова време од годината кога постудениот воздух ги заробува чадот и издувните гасови од огномет, палење на посеви и густ градски сообраќај.
Борбата за чистење на воздухот во Индија е во контраст со соседна Кина, каде што годините напори од повеќе милиони долари дадоа значајни резултати.
Владата во Њу Делхи, предводена од партијата Бхаратија Џаната (БЏП), инсистира дека презема мерки и минатиот месец започна скап – но неуспешен – експеримент со „вештачки дожд“ за чистење на токсичниот воздух.
Нивоата на загадување сега се „опасни“, според IQAir, кој редовно го става Њу Делхи на врвот на својата листа на градови со најлош квалитет на воздух во светот.
„Замислете го влијанието врз белите дробови на бебето. Децата се принудени да одат на училиште во овие услови, а дури и маските не се препорачуваат за деца под 12 години. Буквално ги убиваме нашите деца“, рече д-р Вандана Прасад, педијатар на протестот.
Индија користеше технологија на вештачки дожд за да произведе дожд во други делови од земјата, но никогаш за да го намали загадувањето. Тоа е дел од скапото ветување на премиерот Нарендра Моди и неговата BJP, која ја презеде власта во Њу Делхи претходно оваа година.
Три обиди за вештачки дожд минатиот месец „не успеаја“ бидејќи немаше доволно врнежи во воздухот.
Научниците велат дека вештачкиот дожд може да предизвика врнежи само кога веќе има доволно влага во атмосферата.
„Ова е, искрено, најлошата можна опција за намалување на загадувањето на воздухот“, рече М. Раџив, поранешен секретар на Министерството за науки за Земјата. Дури и да беше вештачкиот дожд работеше, тоа ќе беше привремено решение, а не трајно решение, рече Доаје.
Петицијата беше поднесена во Врховниот суд на Индија претходно овој месец. Таа бара загадувањето на воздухот да се прогласи за „Национална вонредна состојба за јавно здравје“ и судот навремено да го надгледува спроведувањето на нова стратегија против загадувањето.
Извештајот „Состојба на глобалниот воздух 2025“ проценува дека Индија е одговорна за околу 30 проценти од смртните случаи поврзани со загадувањето на воздухот во светот во 2023 година.
Д-р Прасад не ја потценува важноста на индивидуалната одговорност.
„Моите соседи штотуку добија бебе и пукаа петарди за да прослават. Сакав да им кажам, барем заради вашето бебе, дека воопшто не треба да пукаат петарди“, изјави таа за CNN.
Протестот кај Индија Гејт не траеше долго; демонстрантите, меѓу кои имаше жени и деца, беа приведени од полицијата, а протестот не беше одобрен.
Владата презеде некои мерки – училиштата до петто одделение работат во „хибриден“ режим – некои часови се онлајн, а некои се со физичко присуство. Сите небитни градилишта се затворени, а возилата што најмногу загадуваат се забранети.
Извор: tv21
