Во секојдневната трка помеѓу работата, одговорностите,
семејните улоги и постојаниот проток на информации, многу луѓе се наоѓаат
себеси како талкаат таму каде што не треба – во имагинарни сценарија, претерано
анализирајќи ги минатите разговори или постојано грижејќи се за работи што
можеби никогаш нема да се случат. И иронијата е поголема, тие неколку мисли
стануваат најголемите потрошувачи на енергија што би можеле да ги насочиме кон
она што животот навистина ни го нуди.
Психотерапевтот и клинички социјален работник Ејми Морин,
позната по работата со луѓе кои развиваат психолошка отпорност, посочува една
навика што јасно ги одделува ментално силните луѓе од оние кои се чувствуваат
преоптоварени секојдневно. И тоа не е медитација, не е дисциплина, не е
утринска рутина. Тоа е нешто многу поедноставно – тие никогаш не трошат
енергија на работи што не можат да ги контролираат.
И токму оваа навика ја прави разликата помеѓу менталната
исцрпеност и чувството на внатрешен мир.
Зошто трошиме
толку многу енергија обидувајќи се да го контролираме светот околу нас?
Повеќето луѓе веруваат дека ќе се чувствуваат посигурно
ако го предвидат текот на разговорот, можниот исход од ситуацијата или
реакцијата на другите. Тоа делува како мала психолошка заштита. Сепак, како што
нагласува Морин, ова е само привремено олеснување. Кога работите не одат како
што сме замислувале, нашиот мозок реагира со стрес и чувство на губење на
контролата.
Колку повеќе енергија се троши на надворешни фактори,
толку помалку останува за она што е навистина важно – регулирање на сопствените
емоции, концентрација, фокус и продуктивност.
Многу од нив потоа доживуваат симптоми на исцрпеност:
проблеми со меморијата, слаба концентрација, внатрешен немир, пад на
ефикасноста и чувство на „чукање на место“ со денови.
Менталната сила не е избегнување на проблеми, туку
разбирање каде е линијата помеѓу она што зависи од нас и она што никогаш нема
да биде под наша контрола.
Каде всушност
оди нашата ментална енергија: Техниката на трите круга
За луѓето појасно да видат што им ја троши силата, Морин
препорачува едноставна техника поделена на три круга. Оваа визуелизација брзо
открива каде трошиме енергија секој ден и што можеме веднаш да промениме.
Внатрешниот круг
вклучува она што навистина го контролираме:
• труд
• подготовка
• став
• граници
• лични вештини
Средниот круг
претставува она што можеме да го влијаеме, но не и целосно директно:
• тонот и атмосферата на разговорот
• начинот на кој другите нè перцепираат
• динамика на тимска работа
Надворешниот круг е просторот на работи што никогаш нема
да бидат во наши раце:
• одлуки на други луѓе
• економски околности
• правила на компанијата
• конечниот исход од ситуацијата
Морин советува луѓето да ги изберат своите пет најголеми моментални грижи и да ги
стават во соодветниот круг. Штом се направи ова, станува јасно каде оди
енергијата и каде може да се пренасочи.
Сè што е во внатрешниот круг треба веднаш да се претвори
во акција. Сè од надворешниот круг – научете да го опуштите.
Тоа е првиот чекор кон ментална сила.
Три прашања што
веднаш го враќаат фокусот и спречуваат ментална исцрпеност
Кога мислите ќе почнат да се вртат и размислувањето се
претвора во ментално размислување, Морин советува да се постават три едноставни
прашања. Овие прашања се дизајнирани веднаш да ја пренасочат енергијата од
проблем кон решение, од страв кон контрола, од измислување сценарија кон
конкретни чекори.
1. „Дали се
справувам со проблем или со решение?“
Ова прашање ја одделува пасивната грижа од активната
акција.
Размислувањето за најлошото сценарио може да создаде
илузија дека сме подготвени, но всушност нè остава заглавени во страв.
Фокусирањето на чекорите кон решение го зголемува чувството на контрола и ја
намалува вознемиреноста.
2. „Дали треба
да ги сменам моите околности или мојот став кон нив?“
Понекогаш е потребно да се постави граница, да се донесе
одлука, да се промени навика, да се прекине контактот или да се прилагоди план.
Но, во ситуации кои не зависат од нас – исходот од тестот
на саканата личност, реакцијата на некој друг, одлуката на работодавачот –
единственото нешто што можеме да го направиме е да се регулираме себеси.
Кратка прошетка, свесно дишење, пренасочување на фокусот
или правење пауза пред да донесеме одлука може драстично да ја намали тензијата
и да спречи импулсивни реакции.
Морин истакнува: „Животното
страдање често е резултат на вложување енергија на погрешно место.“
Медитацијата нема да реши финансиски проблем, но планот
ќе го стори тоа.
Стравот нема да го промени медицинскиот исход, но
техниките за смирување ќе помогнат да се олесни периодот на чекање.
3. „Што направив
денес за да станам ментално посилен?“
Исходите не се под контрола, но напредокот е.
Менталната сила не се гради во кризи, туку во мали,
секојдневни одлуки:
• поставување граница
• кажување на она што го мислите
• вежбање нова вештина
• одмор кога е потребно
•да се каже „не“ кога навистина го мислиме тоа
Препознавањето барем едно такво дејство дневно го
зајакнува чувството на лична моќ и спречува енергијата да оди во погрешна
насока.
Зошто ментално
силните луѓе обично се најсреќни
Менталната сила не значи отсуство на грижи, туку
способност да се препознае кои грижи ја заслужуваат нашата енергија.
Најголемиот дар што можеме да си го дадеме себеси е да престанеме да се
обидуваме да контролираме она што никогаш нема да биде во наша моќ.
Ментално силните луѓе не се раѓаат така – тие избираат
каде да ја насочат својата енергија секој ден. И токму затоа живеат помирно,
посреќно и послободно.
Извор: vecer.mk
