Помалите протести што започнаа минатиот декември во Големата чаршија во Техеран поради економските тешкотии предизвикаа долго потиснати пошироки незадоволства и брзо ескалираа во најголемата егзистенцијална закана за шиитската теократија во Иран во речиси пет децении.
Властите го прекинаа пристапот до интернет и убија илјадници луѓе во насилни немири, тврдат групите за човекови права. Техеран ги обвинува за насилството „вооружени терористи“ поврзани со Израел и САД.
۱۸ دیماه، هفشجان؛
جاویدشاه، جاویدشاه، جاوید شاه pic.twitter.com/6IqgSSwdrC— Ebrahim Allahbakhshi ابراهیم اللهبخشی (@allahbakhshii) January 29, 2026
Кампања на страв и тајни центри за притвор
За неколку дена, безбедносните сили во цивилна облека започнаа кампања на апсења придружена со зголемено присуство на улиците околу контролните пунктови, според пет активисти од Иран кои зборуваа под услов на анонимност.
„Тие ги апсат сите“, рече еден активист. „Никој не знае каде ги носат или каде ги држат. Со овие апсења и закани, тие се обидуваат да всадат страв во општеството“, додаде тој. Адвокати, лекари, сведоци и двајца ирански функционери дадоа слични изјави за Ројтерс под услов на анонимност за да избегнат одмазда од безбедносните служби.
Iran Protests: Streets Quiet, Crackdown Continues | Centrist Nation
Weeks after Iran’s protests began, large demonstrations have slowed, but the crisis is far from over. Internet restrictions, mass arrests, and reports of thousands killed point to an ongoing crackdown, even as… pic.twitter.com/jGN2ra9yLT
— Centrist Nation TV (@centristnattv) January 29, 2026
Повеќе западни и блискоисточни извори изјавија за Ројтерс оваа недела дека Трамп разгледува опции против Иран, како што се насочени напади врз безбедносните сили и лидерите за мотивирање на демонстрантите, иако израелските и арапските функционери рекоа дека само воздушната сила нема да го собори клеричкиот естаблишмент.
Според последниот попис на американската група за човекови права ХРАНА, убиени се 6.373 лица, од кои 5.993 биле демонстранти, 214 биле членови на безбедносните сили, 113 биле под 18 години и 53 биле минувачи. Уапсени се 42.486 лица, според податоците на ХРАНА.
BREAKING: New footage out of Iran shows Iranians clashing with the Islamic Republic, while chanting: “We are many, we are victorious, Long Live the Shah” ”Death to Khamenei.”
Do not stop talking about Iran.
— Eyal Yakoby (@EYakoby) January 28, 2026
Илјадници притвореници, вклучувајќи малолетници
Двајца ирански функционери, зборувајќи под услов на анонимност, потврдија за Ројтерс дека властите уапсиле илјадници луѓе во последните денови. Тие рекоа дека многу притвореници се чуваат во неофицијални притворни објекти, „вклучително и во магацини и други импровизирани локации“.
Иранските власти одбија јавно да коментираат за бројот на апсења и локацијата на уапсените. На 21 јануари, властите објавија дека во протестите загинале 3.117 лица. Тројца ирански адвокати изјавија за Ројтерс дека десетици семејства им се обратиле во последните денови.
„Многу семејства ни се обраќаат за да побараат правна помош за нивните притворени деца“, рече еден адвокат. „Некои од уапсените се под 18 години, момчиња и девојчиња“, додаде тој.
Извор: vecer.mk
