Таен луксузен станбен комплекс, наводно изграден за најблискиот круг на Володимир Зеленски, би можел да стане корупциски скандал што го дефинира неговото претседателствување.
Обвинителството тврди дека во рок од четири години, речиси 9 милиони долари биле испрани преку изградба на комплекс од викендици – четири скапи куќи во близина на Киев, секоја со површина од приближно 1.000 квадратни метри.
Според Националното биро за борба против корупцијата на Украина (NABU) и Специјализираното обвинителство за борба против корупцијата (SAPO), куќите наводно биле наменети за поранешниот вицепремиер Олексиј Чернишов, бизнисменот Тимур Миндиќ и поранешниот шеф на претседателската канцеларија Андриј Јермак.
Сите тројца, заедно со уште четири лица, се обвинети во овој случај.
Истата група луѓе се под истрага во истрага од 100 милиони долари за државниот нуклеарен монопол „Енергоатом“. Осомничените во случајот „Енергоатом“ наводно му дале пари на вицепремиерот Чернишов за изградба на луксузни куќи во близина на Киев, поврзувајќи ги овие два случаи, изјави полициски извор за „Киев Индепендент“.
Четири приватни куќи се наоѓаат во Козин – елитистичка станбена област јужно од Киев. Високи функционери, политичари и бизнисмени живеат во областа.
Трага на корупција меѓу високи функционери почна да се појавува околу Чернишов, пријател на семејството Зеленски кој брзо се искачи на политичката скала.
Развојниот проект започна во 2018 година, кога Чернишов стана коосновач на компанијата „Блум Дивелопмент“. Во рок од една година, компанијата купи над 4 хектари земјиште во Козин, а подоцна ја прошири парцелата. Пред да биде назначен за гувернер на Киевската област, Чернишов го префрли својот удел на својата сопруга, која формално ја напушти работата во 2023 година, додека тој беше на чело на Нафтогас, државната компанија за гас.
Според Бирото за борба против корупцијата, за време на неговиот мандат како министер за заедници и територии во периодот 2020-2022 година, Чернишов и неговите соработници ја потценувале земјишната парцела за да му користат на инвеститорот во замена за поткуп.
Чернишов и неговите соучесници наводно добиле „значајни“ попусти за станови во новоизградени станбени згради, во вкупна вредност од над 14,5 милиони гривни (346.000 долари), од инвеститорите. Според податоците на NABU, тие дејствија ја чинеле Украина една милијарда гривни (24 милиони долари).
Отприлика во исто време, Чернишов помогнал во започнувањето на проект за луксузно домување во центарот на тековната истрага за корупција, наведуваат истражителите. Идејата за проектот се оформила во 2020 година, кога ги довел Миндиќ, а подоцна и Јермак, објави бирото.
Според бирото, проектите биле прикриени под кодните имиња R1, R2, R3 и R4 со цел да се сокријат вистинските сопственици. Одделно, имало и заедничка петта резиденција, R0, посветена на спа-центар, базен и теретана.
Целото градилиште надминувало 8 хектари и може да вреди над 6 милиони долари, наведува бирото за борба против корупцијата. Обвинителството објави дека истрагата сè уште не ја утврдила вистинската вредност на куќите.
Активната фаза на изградба започна во мај 2020 година, за време на мандатот на Чернишов како министер, и дополнително се забрза кратко по целосната инвазија на Русија во 2022 година.
„Реков… ајде полека да почнеме повторно да работиме. Треба некако да продолжиме. Прозорците, покривот и ќерамидите треба да пристигнат наскоро… Сè веќе беше нарачано“, наводно Чернишов ѝ пишал на својата сопруга на 29 март, додека борбите продолжувале на периферијата на Киев.
NABU објави преписка што покажува дека Јермак, поврзан со втората куќа (R2), испратил пораки до инвеститорот на 16 февруари 2022 година за тоа како напредува работата неколку дена пред големата инвазија.
Во услови на загриженост за можно откривање на шемата, Миндиќ наводно одлучил да ја запре изградбата во јули 2025 година, кратко откако Чернишов беше официјално обвинет за шема за поткуп за корупција поврзана со земјишни парцели.
Истиот месец, администрацијата на Зеленски презеде чекори за уништување на независноста на антикорупциските институции во Украина – истите оние што сега ја разоткриваат наводната корупција на соработниците на претседателот.
Високиот антикорупциски суд на Украина сега заплени земјишни парцели и пет недовршени станбени згради.
Чернишов се соочи со вкупно три обвиненија. Тој негира какви било кривични обвиненија.
Како се финансираат куќите?
Агенциите за борба против корупцијата велат дека куќите биле финансирани на два начина.
Луѓе поврзани со Чернишов основале станбена задруга наречена „Сончев брег“, која собирала и користела барем дел од парите за изградба. Истите луѓе наводно добивале пари за наводно обезбедување услуги од фиктивни компании и компании во фармацевтскиот сектор.
Околу 10% од вкупните средства за проектот биле распределени на овој начин.
Сепак, поголемиот дел од средствата за комплексот куќи наводно доаѓале од нелегални извори и биле распределени преку готовински плаќања на работниците вклучени во изградбата.
Обвинителите велат дека 72% од финансирањето доаѓа од криминални активности.
Истражителите тврдат дека се потрошени повеќе од 8,9 милиони долари поврзани со проектот произлегуваат од шема за корупција (илегални извори) од повеќе милиони долари насочена кон државниот нуклеарен монопол Енергоатом.
Според бирото, високи функционери на Енергоатом наводно примиле мито од 10-15% од изведувачите во замена за одржување на нивниот статус на добавувач и осигурување дека нивните производи и услуги не се блокирани.
Парите подоцна биле инвестирани во луксузно градилиште.
Дали четвртата куќа била наменета за Зеленски?
Истражителите не откриле за кого била наменета четвртата куќа, под шифрата R1.
На крајот на април, „Украинска правда“ објави протечени транскрипти од наводен разговор помеѓу Миндиќ и Наталија, опишана како лице вклучено во самата изградба.
Според медиумите, Наталија вели дека фасадите во рамките на проектот „Андри“ веќе се завршени и дека оградата сега ја одделува куќата на Миндиќ од „Вовина“, што е кратенка од името Володимир.
Во разговорот, Миндиќ наводно рекол дека се очекува доаѓањето на Макс Доњец, кого новинарите го идентификуваа како шеф на личното обезбедување на Зеленски.
Семен Кривонос, шефот на НАБУ, на 12 мај изјави дека Зеленски не бил вклучен во предсудската истрага за овој случај.
Актуелниот претседател има имунитет од кривично гонење според украинскиот закон.
Кабинетот на претседателот одби да коментира за истрагата.
Извор: vecer.mk
