Братучеди покрај Вардар, вака нема да оди. Идејата за членство во ЕУ „во пакет“ со Украина – дури и во хипотеза без право на глас – може да звучи политички пригодно, но во оваа фаза е нереализирачка за вас.
Има држави што бараат решенија. Има и такви што бараат виновници. Во Скопје во последно време како и атмосферскиот притисок да доаѓа „однадвор“, а политичката гравитација постојано влече надолу – повторно поради некој друг. Ако ги слушнеме јавните изјави на премиерот Христијан Мицкоски, ќе добиеме впечаток дека земјата е под постојана опсада – од соседи, од европски услови, од историски комисии, па дури и од „неразбрани“ добрососедски очекувања.
Во своите изјави Мицкоски повеќепати зборуваше за „тормоз“, за „притисок“ и за „обиди за диктат“ на патот кон Европската Унија. Главната линија е јасна – Скопје сака напред, но некој постојано ја влече рачната сопирачка. Најчесто во улогата на тој „некој“ се посочува Бугарија. Темата за уставните измени, за правата на Бугарите во земјата и за историските спорови редовно се претставува како надворешно наметнато искушение, а не како внатрешна потреба.
Реториката често преминува од дипломатски тон во политичко задевање. Се создава впечаток дека соседот поставува „ултиматуми“, дека се меша во идентитетот и дека поставува услови што „не биле европски“. Така надворешниот притисок станува удобна внатрешнополитичка алатка – секоја критика дома може да се објасни со надворешна интервенција.
Но колку повеќе Скопје ги објаснува своите проблеми со туѓи постапки, толку повеќе се наметнува прашањето: кога ќе започне разговорот за сопствената одговорност? За реформите што стагнираат. За говорот на омраза што периодично се враќа. За политичката култура што често го избира конфликтот наместо дијалогот.
Тука неизбежно се отвора и прашањето дека правата на бугарската заедница не се надворешна приумица, туку прашање на европски стандарди. Проблемот не е во „притисокот“, туку во неподготвеноста да се прифати реалноста на разновидната историја и општество.
Кога една држава гледа пречки насекаде – кај соседите, во Брисел, во минатото – ризикува да дојде до апсурд да ѝ пречи дури и космосот. Зашто најлесно е неуспехот да се објасни со надворешни сили. Најтешко е да се погледне навнатре.
Вистинското прашање не е дали Северна Македонија е „тормозена“, туку дали нејзиниот политички елит е подготвен да преземе одговорност. Европскиот пат не минува низ постојана конфронтација со соседите, туку низ зрелост, реформи и признавање дека историјата не е оружје, туку лекција.
Братучеди покрај Вардар, вака нема да оди. Идејата за членство во ЕУ „во пакет“ со Украина – дури и во хипотеза без право на глас – може да звучи политички пригодно, но во оваа фаза е нереализирачка за вас.
За почеток на преговори е потребен консензус во ЕУ, а тој консензус за Северна Македонија веќе е јасно формулиран. Условите се познати, рамката е прифатена, обврските се преземени.
Прашањето не е што треба да се направи, туку кога ќе се исполни. И тука решението не е ниту во Брисел, ниту во Киев, ниту во која било друга престолнина. Решението е во ваши раце.
Додека Скопје војува со призраци, времето тече. А во политиката, како и во Вселената, празниот простор брзо се пополнува – ако не со решенија, тогаш со нови оправдувања.
Извор: zurnal.mk
