Додека европратениците се подготвуваат да го избришат спомнувањето на „македонски јазик“ и „македонски идентитет“ од годишниот извештај, македонскиот премиер Христијан Мицкоски во домашната јавност настапува со „иницијативи“ за нивна меѓународна верификација. Во моментов тој бара печат на нешто што веќе е заверено во Обединетите нации, Европската комисија и низа билатерални договори, оставајќи простор за сомнеж дека целото настојување е однапред осмислена фарса – акција која треба да заврши со дипломатски ќор-сокак за да послужи како аргумент за внатрешно-политичка мобилизација. Прашањето, следствено, не е дали светот ќе го признае македонскиот јазик, туку дали владата свесно режира сценарио во кое на крајот ќе може да обвини „надворешни фактори“ за сопствениот неуспех.
Во својата најнова објава на „Фејсбук“, Марјан Забрчанец дава контекст на меѓународните акти што од 2017 до 2024 година го завериле македонскиот јазик и идентитет.
Почнува со Договорот за добрососедство од 1 август 2017, потпишан на официјален македонски јазик, продолжува со Преспанскиот договор од 17 јуни 2018, кој во член 7 експлицитно го опишува македонскиот идентитет како збир на територија, јазик, народ, историја и култура, а во член 1-(3) го именува „македонскиот јазик“ без фусноти. Во 2019 година Обединетите нации, при евидентирањето на новото уставно име, ја задржаа истата јазична ознака, додека во јули 2022 Европската унија, преку преговарачката рамка, повторно го наведе македонскиот како службен јазик. На 28 јули 2022 грчките власти регистрираа Центар за македонски јазик, чиј легален статус беше судски потврден во март 2023. На 15 јуни 2023 германскиот Бундестаг изгласа резолуција за поддршка на македонскиот јазик, култура и идентитет, а две американски сојузни држави – Мичиген и Илиноис – во септември 2023 го прогласија истиот месец за „Месец на македонската култура“. Списокот завршува со изјавата на поранешниот посредник на ОН Метју Нимиц од 17 јуни 2024, во која тој нагласува дека посебноста на македонскиот јазик е „светски призната и неприкосновена“.
Хронологија на меѓународни верификации (2017–2024)
- 1 август 2017 – Договор за добрососедство со Бугарија е потпишан на македонски јазик.
- 17 јуни 2018 – Преспанскиот договор експлицитно го признава македонскиот јазик и идентитет (член 7 и член 1-(3)).
- 2019 – Обединетите нации го впишуваат „македонски јазик“ како единствена службена ознака на државата.
- јули 2022 – Преговарачката рамка со ЕУ го именува јазикот како македонски, без фусноти.
- 28 јули 2022 – Во Грција е регистриран Центар за македонски јазик; регистрацијата е судски потврдена (март 2023).
- 15 јуни 2023 – Германскиот Бундестаг усвојува резолуција за поддршка на македонскиот јазик, култура и идентитет.
- – 26.10.2022 – Потпошан е Фронтекс – Прв договор меѓу Северна Македонија и Европската Унија потпишан на македонски јазик
- септември 2023 – Државите Мичиген и Илиноис прогласуваат „Месец на македонската култура“.
- 17 јуни 2024 – Поранешниот посредник на ОН, Метју Нимиц, потврдува дека посебноста на македонскиот јазик е „светски призната и неприкосновена“.
ИЗВОР: racin.mk
