Полскиот премиер Доналд Туск денес објави дека Варшава го активира Член 4 од договорот со НАТО поради ноќниот упад на најмалку 19 руски беспилотни летала длабоко на нејзина територија.
Според Член 4 од основачкиот договор на НАТО, земјите-членки можат да го привлечат вниманието на Северноатлантскиот совет (главното политичко тело на НАТО) кон некое прашање и да го дискутираат со сојузниците.
Во статијата се вели: „Страните ќе се консултираат секогаш кога, според мислењето на која било од нив, територијалниот интегритет, политичката независност или безбедноста на која било од страните се загрозени“, се вели на веб-страницата на НАТО.
Секоја земја-членка може формално да се повика на Член 4 од Северноатлантскиот договор. Штом се постави прашањето, се разгледува и потенцијално може да доведе до некаков облик на заедничка одлука или акција во име на Алијансата.
Без оглед на сценариото, членовите што седат на масата на Советот се охрабруваат да реагираат на ситуација што им ја предочила земјата-членка.
Од основањето на Алијансата во 1949 година, Член 4 е повикан седум пати, и тоа главно од Турција:
На 10 февруари 2003 година, Турција формално се повика на Член 4, барајќи консултации во Северноатлантскиот совет (NAC) за одбранбена помош на НАТО во случај на закана за нејзиното население или територија од вооружен конфликт во соседен Ирак. НАТО се согласи за пакет одбранбени мерки и ја спроведе операцијата „Одвраќање“ од крајот на февруари до почетокот на мај 2003 година.
На 22 јуни 2012 година, Турција побара состанок на Национално-атлантскиот совет (НАС) согласно Член 4 откако еден од нејзините борбени авиони беше соборен од сириската воздушна одбрана.
На 3 октомври 2012 година, Турција побара консултации согласно Член 4 од Договорот за национален конфликт кога пет турски цивили беа убиени од сириски гранати. По овие инциденти, на 21 ноември 2012 година, Турција побара распоредување ракети „Патриот“. НАТО се согласи на оваа одбранбена мерка за да ѝ помогне на Турција да го одбрани своето население и територија и да помогне во деескалацијата на кризата по должината на границата.
На 3 март 2014 година, Полска го активираше Член 4 по зголемените тензии во соседна Украина, како резултат на агресивните дејствија на Русија.
На 26 јули 2015 година, Турција побара свикување на Северноатлантскиот совет поради сериозноста на ситуацијата по терористичките напади и да ги информира сојузниците за мерките што ги презема.
На 28 февруари 2020 година, Турција побара консултации по смртта на турски војници во воздушните напади на сирискиот режим и неговиот поддржувач Русија во покраината Идлиб.
На 24 февруари 2022 година, Бугарија, Чешка, Естонија, Латонија, Литванија, Полска, Романија и Словачка побараа консултации по Член 4 по целосната инвазија на Русија врз Украина.
Извор: tv21
