Можеби звучи
како чудно прашање со очигледен одговор, но нашиот мозок мора да работи
изненадувачки напорно за да ја одреди таа граница. Сега научниците поврзаа
одреден сет мозочни бранови во специфичен дел од мозокот со чувството на
сопственост над телото.
Во серија
нови експерименти, истражувачи од Шведска и Франција работеле со 106 учесници
користејќи ја т.н. илузија на гумена рака, при што ја следеле и стимулирале
нивната мозочна активност за да видат каков ефект има тоа.
Оваа
класична илузија подразбира криење на една од рацете на учесникот од неговото
видно поле и нејзина замена со гумена рака. Кога и вистинската и лажната рака
се допираат истовремено повеќепати, може да се појави морничаво чувство дека
гумената рака е дел од телото на таа личност.
Тестовите,
кои во еден експеримент вклучувале ЕЕГ (електроенцефалографски) мерења на
мозочната активност, откриле дека чувството на сопственост над телото се чини
дека потекнува од фреквенцијата на алфа-брановите во париеталниот кортекс – дел
од мозокот одговорен за мапирање на телото, обработка на сензорни информации и
градење на чувството за сопство.
„Идентификувавме
основен мозочен процес што го обликува нашето континуирано искуство на постоење
во телото. Овие откритија можат да понудат нови сознанија за психијатриски
состојби како што е шизофренијата, каде што чувството за сопство е нарушено“,
вели главниот автор Маријано Д’Анџело, невронаучник од Каролинскиот институт во
Шведска.
Во првата
група експерименти, роботска рака го допирала показалецот на вистинската и на
гумената рака на учесниците – или во ист момент, или со задоцнување до 500
милисекунди меѓу секој допир.
Како што и
се очекувало, учесниците пријавувале посилно чувство дека лажната рака е дел од
нивното тело кога допирите биле синхронизирани, додека тоа чувство постепено
слабело како што се зголемувала разликата меѓу она што го чувствувале и она што
го гледале, пренесува ScienceAlert.
ЕЕГ-мерењата
од вториот експеримент додале повеќе детали. Фреквенцијата на алфа-брановите во
париеталниот кортекс била поврзана со тоа колку добро учесниците можеле да го
откријат временското задоцнување меѓу допирите.
Оние со
побрзи алфа-бранови полесно ги отфрлале лажните раце дури и при мало
задоцнување, додека оние со побавни бранови биле посклони да ја чувствуваат
гумената рака како своја, дури и кога допирите биле временски подалечни.
На крајот,
истражувачите испитале дали фреквенцијата на овие мозочни бранови навистина го
контролира чувството на сопственост над телото или пак и двата ефекта се
последица на некој трет фактор.
Со третата
група учесници користеле неинвазивна техника наречена транскранијална
наизменична струјна стимулација за да ја забрзаат или успорат фреквенцијата на
алфа-брановите. И навистина, тоа се покажало поврзано со тоа колку реална
изгледала гумената рака.
Забрзувањето
на алфа-брановите давало посилно чувство на сопственост над телото, правејќи ги
луѓето почувствителни на мали временски разлики. Успорувањето имало спротивен
ефект, отежнувајќи им да го разликуваат сопственото тело од надворешниот свет.
„Нашите
откритија помагаат да се објасни како мозокот го решава предизвикот на
интеграција на сигналите од телото за да создаде кохерентно чувство на
сопство“, вели Хенрик Ершон, невронаучник од Каролинскиот институт.
Истражувачите
наведуваат дека резултатите би можеле да доведат до ново разбирање или третмани
за состојби кај кои мозочните мапи на телото се нарушени, како што се
шизофренијата или чувството на „фантомски екстремитети“ кај лица со ампутации.
Исто така,
тие би можеле да помогнат во развојот на пореалистични протетски екстремитети
или алатки за виртуелна реалност.
Истражувањето
е објавено во списанието Nature Communications.
Извор: vecer.mk
