Во еден
бурен понеделник во март 1827 година, германскиот композитор Лудвиг ван Бетовен
почина по долго боледување.
Бетовен беше
во кревет од претходниот Божиќ, погоден од жолтица, со отечени екстремитети и
стомак, секој здив беше борба.
Кога
неговите соработници ги прегледаа неговите лични работи, пронајдоа тестамент
што Бетовен го напишал четвртина век претходно – молба до неговите браќа да ги
објават деталите за неговото здравје на јавноста.
Денес не е
тајна дека еден од најголемите музичари на сите времиња веќе бил практично глув
до средината на четириесеттите години. Бетовен сакал светот да ја разбере оваа
трагична иронија, не само од лична перспектива, туку и од медицинска
перспектива.
Композиторот
го надживеал својот лекар за речиси две децении, а речиси два века по неговата
смрт, тим истражувачи одлучил да го исполни неговиот тестамент на начин на кој
Бетовен никогаш не можел да замисли – со генетска анализа на ДНК од автентични
примероци од неговата коса.
Откривање на здравствени проблеми
преку ДНК
„Нашата
главна цел беше да фрлиме светлина врз здравствените проблеми на Бетовен, од
кои најпознат беше прогресивното губење на слухот, кое започна во неговите
средни до доцни 20-ти години и кулминираше со тоа што стана практично глув до
1818 година“, објасни биохемичарот Јоханес Краузе од Институтот Макс Планк за
еволутивна антропологија во Германија кога резултатите беа објавени во 2023
година, според Science Alert.
Причината за
губењето на слухот никогаш не била позната, дури ни на неговиот личен лекар,
д-р Јохан Адам Шмит.
Проблемите
започнале со тинитус во неговите 20-ти години, потоа намалена толеранција на
гласни звуци, и на крајот ја изгубил способноста да слуша повисоки тонови, со
што ефикасно ја завршил својата изведувачка кариера. Во писмо до своите браќа,
тој признал дека бил „безнадежно погоден“ до тој степен што размислувал за
самоубиство.
Покрај
проблемите со слухот, Бетовен страдал од силни болки во стомакот и хронична
дијареја уште од 22-годишна возраст. Шест години пред неговата смрт, се
појавиле првите знаци на заболување на црниот дроб, кое се смета за делумно
одговорно за неговата смрт на релативно млада возраст од 56 години.
Стариот мит за труење со олово
Во 2007
година, форензичко испитување на прамен коса за кој се верува дека му припаѓал
на Бетовен сугерираше дека труењето со олово можеби ја забрзало неговата смрт.
Со оглед на практиката на користење оловни садови и третмани во тоа време,
заклучокот не беше изненадувачки.
Сепак,
неодамнешна студија во март 2023 година ја поби теоријата – праменот коса не му
припаѓал на Бетовен, туку на непозната жена.
Автентичните
прамени коса потврдени како веројатни на Бетовен покажаа дека неговата смрт
најверојатно се должи на хепатитис Б, влошен од алкохол и голем број фактори на
ризик за заболување на црниот дроб.
За други
здравствени проблеми, истражувачите не можеа да најдат дефинитивна причина.
ДНК изненадување
Споредбата
на Y хромозомите од примероци од коса со современите потомци од татковата
линија на Бетовен откри несовпаѓање, што укажува на вонбрачна активност во
генерациите пред раѓањето на композиторот.
„Ова
откритие укажува на вонбрачно татковство на линијата помеѓу зачнувањето на
Хендрик ван Бетовен околу 1572 година и зачнувањето на Лудвиг ван Бетовен во
1770 година во Бон“, рече биологот Тристан Бег.
Сето ова
далеку го надминува она што младиот Бетовен можел да го замисли кога го напишал
својот апел до светот пред повеќе од 190 години. Тој никогаш не можел да сонува
за тајните што ќе бидат зачувани додека пријателите и соработниците му ја сечат
косата во еден бурен понеделник во 1827 година.
Извор: vecer.mk
