Францускиот претседател Емануел Макрон одржа прес-конференција по средбата со грчкиот премиер во Атина, нагласувајќи дека Европа мора да биде посветена на поголемо единство и дека ЕУ има клаузула што е посилна од Член 5 од НАТО.
Денес, францускиот претседател ја увери Атина дека клаузулата за меѓусебна помош меѓу земјите од Европската Унија во случај на напад е „цврста како карпа“ и дека нема двосмисленост.
„За Грција и Франција, член 42.7 од Договорот за ЕУ е цврст како карпа, што значи дека е обврска“, рече Макрон на прес-конференција.
„Армиран бетон“, додаде грчкиот премиер Киријакос Мицотакис, стоејќи до него.
Макрон изјави дека сите аспекти од тој дел од договорот се целосно јасни.
„Не верувам дека денес има потреба од промена или модифицирање на договорите. Тие се многу јасни. Едноставно е потребно да се продолжи со зајакнување на одбраната и безбедноста на сите наши земји, а потоа да се движиме кон посуверена Европа каква што сакаме“, рече Макрон на вториот ден од неговата посета на Грција.
Според него, членот 42.7 е суштински посилен од членот 5 од договорот за НАТО, односно клаузулата за меѓусебна помош што е во срцето на американско-европскиот воен сојуз, но која Доналд Трамп редовно ја доведува во прашање.
„Тој предвидува солидарност меѓу земјите-членки, но не остава простор за преговори. Имаме договорна клаузула што е посилна од членот 5 од алијансата на НАТО“, нагласи Макрон.
Поранешниот шеф на НАТО Расмусен вели дека ЕУ нема капацитет да ја брани Европа
Велика Британија и Франција треба да ја предводат „коалиција на подготвени“ која ќе ја преземе одговорноста за одбраната на Европа без помош на САД, изјави поранешниот генерален секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен. Тој рече дека е потребна нова безбедносна архитектура поради заканите на Доналд Трамп за повлекување од НАТО.
Расмусен, кој ја водеше Алијансата од 2009 до 2014 година, предложи проширување на Коалицијата на подготвените, формирана за одбрана на Украина во случај на прекин на огнот, за да ја преземе одговорноста за конвенционалната одбрана на Европа.
– Сè уште го сметам НАТО за основа на европската и северноатлантската безбедност. Но, откако претседателот Трамп ја доведе во прашање неговата посветеност на Член 5 и целиот НАТО сојуз, ние мора да го зајакнеме европскиот столб на НАТО – рече Расмусен за „Телеграф“.
Членот 5 предвидува дека нападот врз една членка се смета за напад врз сите.
Коалиција од 35 земји, вклучувајќи ја и Украина, планира повоено распоредување на сили за да ја заштити земјата од нова руска агресија. Но, според Расмусен, нејзината улога би можела да се прошири на безбедноста на целиот европски континент.
– Украина всушност ќе биде предност во рамките на таа Коалиција на волјата. Каков и да е исходот од евентуалните идни мировни преговори, сепак ќе имаме агресивна Русија на границата на Европа, па затоа ни е потребна Украина како бедем против таа агресивна Русија. Затоа мислам дека треба да ја вклучиме Украина во новата европска безбедносна архитектура и со тоа можеме да го зајакнеме НАТО – рече Расмусен.
Тој додаде дека проширената коалиција треба да ја предводат две европски нуклеарни сили, Франција и Обединетото Кралство, што, рече тој, „веќе е случај“.
Париз е сегашното седиште на коалицијата, а по првите 12 месеци треба да се пресели во Лондон. Расмусен рече дека Коалицијата на волните е потребна затоа што не сака да вклучува „неодлучени земји“ кои се дел од други сојузи, како што е Европската Унија.
Голем број членки на Европската Унија, како што се Австрија и Ирска, се сметаат за воено неутрални, додека други имаат поповолен став кон Кремљ. Исто така, постојат важни членки на НАТО, како што се Велика Британија, Норвешка и Турција, кои не се членки на Европската Унија.
Дебатите за иднината на европската безбедност се забрзаа откако Трамп ги критикуваше европските сојузници во НАТО за одбивањето да се приклучат на неговата војна во Иран.
Во интервју за Телеграф овој месец, американскиот претседател ја опиша Алијансата како „хартиен тигар“ и рече дека повлекувањето од НАТО е „повеќе од преиспитување“.
Неговите критики веднаш го покренаа прашањето дали тој би одобрил воена помош на САД за европските сојузници доколку се активира Член 5. Како одговор, членките на ЕУ дебатираат за одржливоста на сопствената клаузула за меѓусебна одбрана, Член 42.7, кој е дел од Лисабонскиот договор.
Расмусен, кој беше и дански премиер, ја отфрли идејата како „послаба од Член 5“.
-Европската Унија како таква нема воени капацитети потребни за фактичко спроведување на Член 42.7- додаде тој.
Расмусен, исто така, ги критикуваше предлозите на европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус за Европскиот совет за безбедност, нарекувајќи ги „нејасни“.
– Зборуваме за солидна одбрана на Европа. Затоа ни е потребна група европски земји кои се способни и подготвени да го сторат она што е потребно. Подоцна можете да дискутирате за многу интересни структури преку кои Европа би ја презела контролата врз својата судбина, но тука и сега ни е потребна Коалиција на волјата, која би вклучувала ново тело за донесување одлуки – рече Расмусен.
Тој, исто така, предложи Европа да не избегнува да ја поддржува војната на Трамп во Иран, туку да вети помош во деблокирањето на Ормускиот теснец како дел од договорот за намалување на американските царини.
– Мислам дека ние во Европа треба да му кажеме на Трамп: Добро, сега го имаме овој проблем. Заедно сме во ова. Подготвени сме да ви помогнеме под услов да останете ангажирани во Европа, вклучително и поддршката на Украина, и не разбираме зошто им наметнувате царини на вашите сојузници. Идеално, тие треба да бидат тргнати од масата – вели тој.
Тој додава дека тоа е трансакциски пристап, токму оној вид што би го користел претседателот Трамп.
-Нешто за нешто… ќе ви помогнеме ако ни помогнете. Така соработуваат сојузниците – рече Расмусен.
Тој додаде дека новите одбранбени коалиции треба да работат заедно со НАТО, а не да го заменат. Според него, САД ќе ја задржат водечката улога во Алијансата, така што американскиот нуклеарен чадор ќе остане над Европа.
– Дури и ако предвидам дека Коалицијата на волјата ќе преземе одговорност за зголемен дел од конвенционалната одбрана на Европа, сепак ќе го имаме целокупниот нуклеарен чадор што го обезбедуваат САД. Мислам дека ова бара Врховниот командант на сојузничките сили во Европа да продолжи да биде Американец – рече тој.
Извор: vecer.mk
