Унгарија се обидува брзо да го прегради Дунав, чие ниво на вода значително се намали поради сушата, со цел да се одржи ладењето во нуклеарната централа Пакш, изјави денес премиерот Петер Маѓар.
„Почнавме со изградба на ниска брана што трајно ќе придонесе за зголемување на нивото на водата во Дунав“, изјави Маѓар пред новинарите во Пакш, 100 километри јужно од главниот град Будимпешта.
Само две од осумте турбини во единствената нуклеарна централа во земјата сè уште работат за време на топлината и сушата што ги суши Дунав, Рајна и другите големи европски реки. Пред девет дена, електраната Пакш, која вообичаено покрива најмалку една третина од потрошувачката на електрична енергија во Унгарија, беше на работ на целосно затворање. Продолжувањето на работата на последната турбина зависеше само од неколку милиметри осцилација на нивото на водата во Дунав.
Властите во Романија денес објавија дека го исклучуваат вториот реактор во нуклеарната централа Чернавода поради ниското ниво на водата во Дунав. Првиот блок беше исклучен кон крајот на јули поради недоволно количество вода за ладење.
Унгарските војници работат дење и ноќе на изградбата
Пред да се заврши браната, два баржи долги 80 метри, поставени еден зад друг и нормално на течението на реката, ќе бидат намерно потопени за да се создаде почетен ефект на преградување. Браната ќе биде изградена од околу 185.000 кубни метри камен.
Според Маѓар, унгарските војници работат деноноќно на изградбата, која треба да биде завршена во следните четири недели. Се очекува дека ова ќе го покачи нивото на водата во Дунав за 1,2 метри пред системот за ладење на електраната Пакш. Премиерот ја процени цената на 19 милиони долари.
Ќе останат ли без водата од Дунав земјите низводно Србија, Романија, Бугарија, Молдавија и Украина?
Дунав е втората најдолга и најбогата со вода река во Европа (веднаш по Волга) и најдолгата река во Европската Унија, со вкупна должина од околу 2.850 километри. Извира во подножјето на планините Црна Шума во Германија и се влева во Црното Море преку голема делта на границата меѓу Романија и Украина.
Ниту една земја нема да остане без вода од Дунав ако Унгарија изгради ниски одбранбени бариери (прагови во коритото) во нуклеарната централа Пакш.
Стравот од целосно сушење или „ограбување“ на водата низводно се темели на погрешно разбирање на инженерското решение што се применува. Унгарија не гради класична брана на резервоар што ја запира и складира водата во големи езера долго време, туку низок праг во коритото (праг на коритото) направен од камен и потонати баржи.
Еве детално објаснување зошто земјите низводно – Србија, Романија, Бугарија, Молдавија и Украина – нема да останат без вода.
Како функционира унгарската ниска брана?
Само забавување, а не запирање на протокот. Оваа привремена ниска структура има улога да го забави протокот на реката и да го подигне нивото на водата за околу 1,2 метри пред системот за ладење на нуклеарната централа Пакш, така што вшмукувачките цевки би можеле да стигнат до водата.
Количината на вода останува иста: Целата вода што поминува преку овој подводен праг го продолжува својот природен пат низводно кон Србија. Протокот на вода (кубни метри во секунда) што ќе стигне до другите граници ќе биде идентичен, само брзината на водата малку ќе се промени на местото на бариерата.
Нуклеарната централа не троши вода: електраната Пакш користи вода од Дунав исклучиво за ладење на реакторот. Таа вода не се задржува и испарува во кулите (бидејќи Пакш ги нема), туку по ладењето веднаш се враќа во речниот тек.
Зошто тогаш земјите низводно (Србија и Романија) веќе имаат проблем? Проблемот со недостатокот на вода низводно не е предизвикан од унгарскиот потег, туку од историската и екстремна регионална суша што влијае на целиот тек на Дунав.
Романија веќе ги исклучува реакторите: Независно од Унгарија, Романија е принудена контролирано да ги исклучи двата реактори во својата нуклеарна централа Чернавода затоа што нивото на Дунав на нивна територија паднало под критичната точка.
Опасност за речниот сообраќај: Ниското ниво на водата во Србија и Бугарија го оневозможува пловењето на баржи, а не и за активностите низводно. Накратко, хидролошката ситуација во целиот долен тек на Дунав е критична поради климатските фактори, но унгарскиот проект во близина на Пакш нема дополнително да ја намали количината на вода што стигнува до Србија и другите земји низводно.
Извор: vecer.mk
