Топењето на поларниот мраз го отежнува ротирањето на Земјата и предизвикува подолги денови

July 18, 2024
1 min read

Со векови, човечката активност имаше мало влијание врз движењето на Земјата, односно брзината на нејзината ротација и оската. Овие движења првенствено беа контролирани од гравитацијата на Месечината и внатрешните процеси во јадрото и обвивката, но сега топењето на ледените плочи предизвикано од човековата активност ги попречува овие природни движења.

Ново истражување покажа дека оската на вртењето на Земјата се поместува поради климатските промени и внатрешната динамика на планетата. Истражувачите од Универзитетот ЕТХ во Цирих користеле врвни модели на вештачка интелигенција за подобро да го разберат поларното движење, односно движењето на ротирачката оска на Земјата во однос на кората.

Истражувањето предвидува дека доколку продолжат да растат емисиите на стакленички гасови, на крајот ќе го надминат влијанието на Месечината врз плимата и осеката. Месечината со милијарди години ја одредувала должината на денот.

„Ние луѓето имаме поголемо влијание на нашата планета отколку што мислиме. Ова ни наметнува голема одговорност за иднината на планетата“, вели Бенедикт Соја, професор по вселенска геодезија на Катедрата за градежно инженерство, животна средина и геоматско инженерство.

Две неодамнешни студии ја разгледаа изненадувачката врска меѓу топењето на ледената покривка, ротацијата на планетата и должината на денот. Топењето на мразот на половите ја прераспределува масата кон екваторот, забавувајќи ја ротацијата на Земјата. Водата патува од половите до екваторот и на тој начин ја нарушува рамнотежата на Земјата.

Како што мразот се топи на површината на Земјата, тој ја забавува ротацијата на планетата и го продолжува денот. Истражувањето покажува дека забавувањето ги прави деновите малку подолги, само неколку милисекунди во споредба со типичните 86.400 секунди.

Постои закон во физиката наречен Зачувување на аголниот момент, кој во основа вели дека објектот што се врти сака да продолжи да се врти со иста брзина, освен ако нешто не го принуди да се промени. Ова правило го следи и ротацијата на Земјата. Топењето на мразот ја прераспределува масата, а ова поместување според законот ја забавува ротацијата на Земјата.

„Тоа значи дека има поместување на масата, што влијае на ротацијата на Земјата“, вели Соја.

Истражувачите проучувале зошто и како оската на Земјата постепено се движи во долги периоди. Тимот користел невронски мрежи за да создаде најсеопфатен модел досега, кој објаснува како движењата во јадрото на земјината обвивка и површинската клима придонесуваат за поларното движење.

Истражувањето нагласува комплексна мрежа на интеракции во рамките на Земјата. Настаните на површината, како што е топењето на мразот, може да имаат последици длабоко во јадрото и обратно.

„Климатските промени предизвикуваат поместување на оската на ротација на Земјата и се чини дека повратните информации од зачувувањето на аголниот моментум ја менуваат и динамиката на Земјиното јадро“, вели Соја.

„Климатските промени би можеле дури и да влијаат на процесите длабоко во Земјата и да имаат поголем досег отколку што се мислеше“, додаде Киани Шахванди, главен автор на студијата.

Сепак, тие истакнуваат дека овие промени се многу мали и не се причина за загриженост, но истражувањето нуди вреден увид во сложените начини на кои климатските промени влијаат на Земјата.

Извор: kurir.mk

VERO JUMBO

EVN MACEDONIA

MATINA DENTAL CLINIC

AUTO SHKOLLA BEKO

Претходно

Адел најави подолг одмор од музиката

Следно

Борба за наталитет – повеќе пари за раѓање деца, ама не сега

Latest from Blog

Проданоски: Буџетот за 2027 година го креираме со предлозите на прилепчани

Општина Прилеп ги заврши средбите со сите урбани заедници во градот во рамките на консултациите за подготовка на Буџетот за 2027 година. Градоначалникот Дејан Проданоски најави дека процесот продолжува со средби со

Николоски: Од 1 јануари само Државната лотарија ќе може да организира онлајн игри на среќа

Владата го измени Законот за игри на среќа, со кој јасно се ограничува организирањето на игри на среќа. Само Државната Лотарија ќе може да организира игри на среќа, дополнително се воведе ограничување

Божиновска: По три децении зависност од еден гасен правец, Македонија работи на нови врски со соседите

Македонија три децении зависела од само еден правец за снабдување со природен гас, а новите поврзувања со соседите треба да ја намалат таа зависност, порача министерката за енергетика, рударство и минерални суровини,

Битола не ги заборава своите херои: Одбележана 82-годишнината од формирањето на Првата егејска македонска ударна бригада

Во Битола свечено беше одбележана 82-годишнината од формирањето на Првата егејска македонска ударна бригада, со положување свежо цвеќе, оддавање почит и пригодна културно-уметничка програма. Одбележувањето се одржа пред спомен-плочата кај Територијалната противпожарна

Божиновска: Гасните врски со Грција и Србија се приоритет за посигурно снабдување

Гасните интерконектори со Грција и Србија, Вертикалниот гасен коридор и повторното ставање во функција на продуктоводот Солун–Скопје се меѓу проектите со кои Македонија работи на посигурно снабдување со енергија. Ова го истакна
Go toTop