Политичкото собирање поени со категорично противење на отворањето рудници може да ги загрози развојните можности на државата и економските перспективи на граѓаните. Одлуките за рударството треба да се носат врз основа на науката, стручните анализи и јавниот интерес.
Искористувањето на минералниот потенцијал на Македонија не смее да биде предмет на дневнополитички пресметки, туку прашање што ќе се разгледува врз основа на научни истражувања, стручни анализи и објективна проценка на придобивките и ризиците. Кога дебатата за рударството се сведува на политички пароли и категорично отфрлање на нови инвестиции, без сериозно разгледување на фактите, државата ризикува да се откаже од развојни можности, а граѓаните од потенцијални работни места и економски перспективи.
Од иницијативата „И Здравје и Работа“ посочуваат дека прашањето не треба да биде дали Македонија треба однапред да ги отфрли рударските проекти, туку под кои услови тие можат да се развиваат одговорно, во согласност со законите, највисоките применливи еколошки стандарди и интересите на локалните заедници.
„Природните ресурси не смеат да бидат заложници на политички интереси. За нивното искористување треба да одлучуваат фактите, науката и стручноста, а не политичките пораки со кои се собираат дневнополитички поени. Категоричното противење на рударството, без објективна анализа на конкретните проекти, може да биде на штета на граѓаните и на долгорочните економски интереси на државата“, е пораката на иницијативата.
Рударството е дел од индустриската основа на многу економии, а минералните суровини се важни за енергетиката, инфраструктурата, производството и современите технологии. Во услови на растечка потреба од бакар и други суровини, Македонија треба сериозно да го анализира сопствениот потенцијал и можностите за негово одговорно искористување.
Тоа не значи дека секој рударски проект треба автоматски да добие одобрение. Напротив, секој проект мора да биде предмет на темелна стручна и законска проверка, со проценка на влијанието врз водите, почвата, земјоделството, биодиверзитетот и здравјето на луѓето. Ризиците мора да се утврдат и да се предвидат соодветни мерки за заштита, а одлуките да се носат врз основа на релевантни докази.
Но, исто така, не е во интерес на државата развојот на цела индустриска гранка да се отфрла преку генерализирани тврдења и политичка мобилизација, без разлика на конкретните карактеристики на секој проект. Потребна е дебата во која ќе се слушнат научниците, геолозите, инженерите, еколозите, економистите и локалните заедници, а аргументите ќе се оценуваат според нивната основаност.
Случајот со „Иловица-Штука“ ја отвора токму оваа поширока тема: како Македонија ќе одлучува за сопствените природни ресурси, инвестиции и развојни можности. Наместо политичките позиции однапред да го определуваат исходот, јавноста заслужува аргументирана расправа за конкретните ризици, можности и услови под кои еден проект би можел да се реализира.
