Скопје, 6 март, Zhurnal.mk – Во јули се навршуваат точно 4 години од наметнувањето на условот од страна на Бугарија кон Северна Македонија за започнување на преговорите за членство во Европската унија.
Оттогаш патот на земјата се претвори во блокада во еден тунел во кој не се гледа никакво светло за продолжување на патот кон излез, пишува Zhurnal.mk.
Хронологија
Во јули 2022 година тогашната влада предводена од СДСМ и ДУИ попушти под притисокот од Бугарија, а со тоа и од останатите 26 земји членки на ЕУ, и го прифати условот за промена на Уставот на државата со цел бугарската заедница да се внесе во него.
Овој услов се претвори во заедничка рамка меѓу Северна Македонија и Унијата.
Но парламентарното мнозинство во тоа време немаше две третини, односно 80 гласа во парламентот со 120 пратеници, за да ги направи наметнатите уставни измени. Потребни беа гласовите на ВМРО-ДПМНЕ. Така блокадата доби на интензитет и продолжи до изборите во 2024 година.
По изборите власта се смени, но блокадата продолжи и сè уште трае. Парламентарното мнозинство предводено од ВМРО-ДПМНЕ, како што и се очекуваше, не го промени ставот.
Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ и премиер, Христијан Мицкоски, сега има свои јавни услови кон Бугарија и ЕУ за да се исполни нивниот услов и да се стави крај на блокадата.
Тој инсистира Бугарија и ЕУ формално и писмено да гарантираат дека Бугарија, односно ниту ЕУ како целина, во иднина нема да поставува нови услови поврзани со македонскиот идентитет и македонскиот јазик.
Мицкоски е цврст во овој свој услов за да се исполни условот на Бугарија и ЕУ за внесување на бугарската заедница во Уставот на државата.
Но Бугарија и самата ЕУ повторно не го менуваат ставот. Тие немаат позитивен одговор за Мицкоски.
Бугарија и ЕУ продолжуваат да го игнорираат барањето на Мицкоски и неговата партија.
Неодамна овие одбивања се повторуваат и во нацрт-резолуцијата иницирана во Европскиот парламент, напишана од австрискиот пратеник Томас Вајц.
Неговиот текст повторно ја повикува Северна Македонија да го исполни условот наметнат од Бугарија и воопшто не ги вклучува барањата/условите на Мицкоски.
Недостиг од посредување
Во целата оваа блокада засега не се гледа никакво светло во тунелот за продолжување на ветениот пат на Северна Македонија кон членство во европскиот блок.
Новата комесарка Марта Кос минатата година индиректно изрази одредена подготвеност да посредува меѓу Скопје и Софија со цел да се обиде да ја деблокира ситуацијата и евентуално да се најде компромис.
Но нејзината подготвеност заврши тука. Бугарија не попушти и ништо не се случи.
Ниту овие денови не се гледа некаква шанса некој од официјалните претставници на институциите на ЕУ или на земјите членки да биде подготвен да се обиде да ја деблокира создадената состојба.
Најновата ситуација на Блискиот Исток ја прави оваа надеж за посредување уште послаба.
Со други зборови, блокадата во тунелот без светло уште повеќе се зацврстува.
Моќта на правото на вето на земјите членки најлошо ги почувствува токму Северна Македонија, односно нејзините граѓани.
Некогаш беше Грција, сега Бугарија
Барањето на Грција беше исполнето. Барањето на Бугарија не се очекува да се исполни поради актуелниот број пратеници во парламентарното мнозинство.
Македонците имаат право да се загрижени. Кој им гарантира на Македонците дека Бугарија нема да го нападне македонскиот идентитет, историјата на македонскиот народ и македонскиот јазик како нов услов за членство во ЕУ? Одговорот е: НИКОЈ.
Токму ЕУ треба да се придвижи, односно нејзините големи земји членки како Германија и Франција треба да ја преземат улогата на посредници за да гарантираат дека Бугарија нема да може да го оспорува македонскиот идентитет и јазик.
Проблемот со проширувањето на ЕУ всушност лежи во самите правила за одлучување во Унијата.
ВЕТОТО го блокира проширувањето и во овој случај ѝ дава предност на Бугарија во однос на Северна Македонија.
Кој е излезот без членство во ЕУ?
ЕУ и нејзините земји членки вината ја префрлаат на кандидатските земји дури и во вакви прашања кои немаат врска со стандардните реформи за проширување на европскиот блок.
Северна Македонија и нејзините граѓани – Македонци, Албанци и сите други – се жртва на ригидните правила и казнените механизми создадени од самите земји членки на ЕУ, секоја според сопствените интереси. Во фудбалот ова се вика: и играч и судија.
За да се деблокира ситуацијата со Македонија треба да се надева на некоја креативна идеја од некого, која засега тешко дека ќе се појави.
До тогаш, и во очекување на кршење на мразот за компромис, политичките актери во Северна Македонија треба да се фокусираат на економски развој, меѓуетничка хармонија и економско-социјална благосостојба.
Излез од тунелот
На крајот на краиштата, постои живот и здрав развој и без членство во Европската унија.
Швајцарија, Исланд, Норвешка и Велика Британија се четири добри примери.
Всушност Северна Македонија се наоѓа токму во слична ситуација како овие четири држави. Ако Бугарија и другите 26 земји не сакаат компромис со Скопје, животот продолжува.
Кога тие ќе бидат подготвени за компромис, Северна Македонија ќе биде тука за да го продолжи патот и да излезе од тунелот кон членство во големото европско семејство, кое е комплицирано од самото право на вето на неговите членки, пишува Zhurnal.mk.
Извор: zurnal.mk
