Од воздух, проектот изгледа како реализација на футуристички сон: серија стаклени облакодери, луксузни станови и хотели лоцирани на вештачки острови изградени со полнење на морето со песок. Сепак, подетален поглед открива многу поинаква реалност – празни улици, затворени продавници и само неколку жители во населба што требаше да биде симбол на кинеско-малезиската соработка и нова зелена урбана парадигма, објави Дневно.
Проектот вреден 100 милијарди долари беше лансиран во 2014 година од кинескиот градежен гигант Кантри Гарден Холдингс, во партнерство со владата на малезиската држава Џохор.
Форест Сити е замислен како „град на иднината“ – паметен, еколошки град без автомобили, со вертикални градини, одржлива инфраструктура и дом на дури 700.000 луѓе. Исто така, требаше да биде дел од кинеската иницијатива „Појас и пат“, мегапроект преку кој Кина ги поврзува Азија, Африка и Европа со инвестиции во инфраструктурата.
Единаесет години подоцна, Форест Сити повеќе личи на филмска сценографија отколку на вистински град.
Улиците се уредни, но пусти, а прозорците на луксузните станови се претежно затемнети. Снимките откриваат огромен контраст помеѓу ветувањето и реалноста – празни продавници во трговскиот центар „Форест Сити Аутлет“, затворени бутици и ресторани во хотелот Марина и модел на градот што сè уште доминира во изложбените салони, единственото место каде што Форест Сити сè уште „живее во полна пареа“.
Главните проблеми не се само естетски, туку и економски по природа. Кон крајот на август 2023 година, агенцијата „Мудис“ дополнително го намали кредитниот рејтинг на Кантри Гарден, кој се најде во долгови и на работ да не може да ги отплати своите обврзници. Со колапсот на кинескиот пазар на недвижности, интересот од купувачите, особено од Кина, речиси исчезна.
Стариот слоган „Изгради го и тие ќе дојдат“ се покажа како илузија. Илјадници станови останаа непродадени, а целиот проект брзо беше етикетиран како „град на духови“.
Од еколошка страна, парадоксот е уште поизразен. Вештачките острови се создадени со полнење песок врз огромни подводни леи со морска трева, кои играат клучна улога во апсорпцијата на јаглерод и борбата против климатските промени. Нивното уништување за изградба на луксузни вили и облакодери е директно спротивно на „зелениот“ идентитет на проектот.
Како што забележа фотографот Себастијан Кастели, токму овој контраст – блескавите облакодери изградени врз уништен морски екосистем – најдобро ја илустрира состојбата на Форест Сити: зелена утопија претворена во конкретен контраст на природата што требаше да ја заштити.
Десет илјади жители наместо седумстотини илјади
И покрај обидите на властите да внесат нов живот во проектот, реалноста полека се менува. Владата на Џохор ја прогласи областа за посебна финансиска зона со даночни олеснувања, деловни стимулации и режим без царина, надевајќи се дека ќе привлече меѓународни инвеститори.
Сепак, според проценките, денес во Форест Сити живеат само околу 10.000 луѓе – далеку од планираните стотици илјади. Бројни комерцијални простори остануваат празни, а инфраструктурата, иако модерна, е недовршена.
– Форест Сити требаше да биде симбол на иднината, но стана огледало на глобалната реалност – раст на долгот, проекти поголеми од потребите и соништа што се судрија со пазарната реалност – коментираат аналитичарите во малезиските медиуми.
Нов обид за оживување
Во септември 2023 година, фоторепортерот Мохд Расфан (AFP) сними сцени што речиси поетски ја прикажуваат состојбата на градот: човек сам во празен ходник на трговски центар, ред затворени продавници во некогаш гламурозен хотел и панорама од облакодери што се рефлектираат во тиркизното море – визуелно величествено, но безживотно.
Сепак, малезиските власти не се откажуваат. Благодарение на близината до Сингапур, Форест Сити продолжува да има стратешки потенцијал. Во 2024 година беше покрената иницијатива „Специјална финансиска зона“, со цел привлекување финансиски и технолошки компании преку поповолен даночен режим и поедноставни деловни процедури.
Извор: vecer.mk
